Google heeft een knop toegevoegd waar veel ondernemers niet eens van weten, en die knop kan zomaar bepalen of jouw bedrijf straks nog gevonden wordt via kunstmatige intelligentie. Sinds eind augustus staat de zogeheten "Search generative AI control" wereldwijd live in Search Console, dus ook voor Nederlandse sites. Met één schuifje verdwijnt je website uit AI Overviews, AI Mode en de AI-samenvattingen in Discover. Dat klinkt aantrekkelijk als je klaar bent met Google die je content samenvat zonder dat er een bezoeker overblijft. Maar is uitzetten ook verstandig?
Wat die nieuwe knop precies doet
De control staat in Search Console onder Instellingen, bij "Search generative AI". Zet je hem uit, dan verdwijnt je site uit drie plekken: de AI Overviews boven de gewone zoekresultaten, de chatachtige AI Mode, en de AI-samenvattingen in Discover. Je positie in de gewone zoekresultaten en in Discover blijft gewoon staan, Google gebruikt de knop nadrukkelijk niet als rankingfactor. Het is dus geen alles-of-niets-schakelaar voor je vindbaarheid, maar puur voor de AI-laag erbovenop.
Belangrijk om te weten: dit is iets anders dan de nosnippet-tag die je misschien al kent, want die verwijdert ook je gewone snippet uit de zoekresultaten. Het is ook iets anders dan Google-Extended, dat alleen gaat over het trainen van AI-modellen. Deze nieuwe control blokkeert als eerste specifiek de AI-functies, zonder dat je gewone vermelding er schade van ondervindt.
Waarom Google dit nu pas aanbiedt
De aanleiding ligt in Groot-Brittannië. De Britse mededingingsautoriteit CMA gaf Google daar een verplichting op nadat het bedrijf een "strategic market status" kreeg toegewezen: uitgevers moeten een werkend middel krijgen om hun content uit AI-functies te houden. Google rolde de knop daarom eerst uit in het Verenigd Koninkrijk, testte hem daarna in Frankrijk en de Verenigde Staten, en maakte hem op 31 augustus wereldwijd beschikbaar. Wie er meer over wil lezen, kan het officiële aankondigingsbericht van Google zelf erop naslaan.
De timing is niet toevallig. Google krijgt zelf ook kritiek dat AI-antwoorden het zoekverkeer opslokken zonder dat websites er iets aan overhouden. Door uitgevers zelf de keuze te geven, verschuift Google een deel van die discussie terug naar de eigenaren van de content.
Wat er in de praktijk verandert als je hem aanzet
Zet je de opt-out aan, dan gebeuren er drie dingen. Je verschijnt niet meer als bron in een AI Overview, ook niet als jouw artikel eigenlijk het beste antwoord zou zijn. Je kunt ook niet meer geciteerd worden als "Preferred Source" in AI Mode, juist een van de weinige plekken waar een naamsvermelding nog zichtbaar en klikbaar blijft. En je positie in de klassieke blauwe links en in Discover blijft onaangeroerd, dus je organische verkeer via die kanalen verandert niet.
Voor bedrijven die eerder al merkten dat hun advertentiestrategie moest schuiven na de aanpassingen aan Google's advertentietools, voelt dit als weer een knop om rekening mee te houden. Het verschil is dat deze knop wél echt iets in eigen hand geeft, in plaats van dat Google een functie stopzet waar je zelf niets aan kon doen.
Voor wie uitschakelen wél zinvol is
Er zijn een paar situaties waarin de opt-out logisch is. Abonnementsmodellen en premium content hebben er belang bij dat mensen wél doorklikken, want een AI-samenvatting die het antwoord al weggeeft kost juist betalende lezers. Ook bedrijven met een concreet reputatierisico, bijvoorbeeld een merk dat regelmatig verkeerd geciteerd wordt of waarvan gevoelige informatie ongewenst in een AI-antwoord verschijnt, hebben een reële reden om de knop om te zetten.
Voor de meeste MKB-bedrijven geldt dat niet. Een lokale dienstverlener, een webshop of een adviesbureau heeft juist baat bij zichtbaarheid, ook als die zichtbaarheid via een AI-samenvatting loopt in plaats van via een blauw linkje.
Waarom de meeste ondernemers hem beter uit kunnen laten
De cijfers zijn duidelijk: steeds meer mensen typen hun vraag niet meer rechtstreeks in Google, maar gebruiken een AI-tool of krijgen eerst een samenvatting te zien. Trek je jezelf daaruit terug, dan verlies je niet alleen potentiële klikken, je verdwijnt ook als bron waarnaar verwezen wordt. Dat is precies het mechanisme achter Generative Engine Optimization: genoemd worden in een AI-antwoord bouwt merkbekendheid op, ook zonder klik.
Daar komt bij dat steeds meer ondernemers voorzichtiger worden met hoeveel ze aan één platform overlaten. Wie eerder al besloot om niet blind te vertrouwen op Google voor alle klantdata, herkent de logica: spreid je risico's, maar gooi niet meteen een heel kanaal weg omdat het onbekend voelt. De opt-out is een instrument voor uitzonderingen, niet voor de standaardstrategie.
Wat je morgen anders doet
Ga naar Search Console, open Instellingen en zoek naar "Search generative AI control". De schakelaar staat standaard aan, en voor bijna elk MKB-bedrijf is dat ook de juiste stand. Bekijk daarnaast het nieuwe AI-prestatierapport dat Google er tegelijk bij heeft gezet, dat laat zien hoe vaak je site al in een AI Overview verschijnt. Zie je daar weinig vermeldingen, dan ligt de winst niet in uitschakelen, maar in content schrijven die een AI-model graag citeert: concrete antwoorden, een duidelijke structuur en een bron die overduidelijk klopt. Wie dat goed aanpakt, wint juist zichtbaarheid in plaats van hem weg te geven.