Heb je dit voorjaar aangifte inkomstenbelasting gedaan en viel je teruggave lager uit dan je gewend was? Dan lag dat waarschijnlijk niet aan je boekhouder. De zelfstandigenaftrek is in 2026 opnieuw fors verlaagd, en voor veel zzp'ers en eenmanszaken tikt dat harder aan dan ze denken.
Van 2470 naar 1200 euro, dit is de daling
In 2025 mocht je als zelfstandige nog 2470 euro van je winst aftrekken via de zelfstandigenaftrek. Dit jaar is dat bedrag meer dan gehalveerd naar 1200 euro. Wie de reeks van de afgelopen jaren volgt, ziet een consistente lijn naar beneden: 6310 euro in 2022, 2470 euro in 2025, en nu dus 1200 euro. In 2027 zakt het bedrag verder naar 900 euro, het voorlopige eindpunt van de afbouw. Ben je AOW-gerechtigd, dan geldt de helft van het bedrag: 600 euro dit jaar.
De startersaftrek blijft wel ongewijzigd op 2123 euro extra, te gebruiken in maximaal drie van je eerste vijf jaar als ondernemer. Start je net, dan merk je van deze verlaging dus minder dan gevestigde zzp'ers.
Wat dit concreet kost aan belastingvoordeel
De Belastingdienst rekent het voordeel van de zelfstandigenaftrek tegen een vast tarief van 37,56 procent. Met het nieuwe bedrag van 1200 euro kom je dan uit op een maximale besparing van ongeveer 450 euro dit jaar. Vergelijk dat met een paar jaar terug, toen dezelfde regeling nog ruim 2300 euro aan belastingvoordeel opleverde, en het verschil wordt tastbaar. Voor een zzp'er die op het randje van winstgevendheid werkt, is dat geen rondingsverschil maar een direct effect op wat er netto overblijft.
Een boekhouder zei het treffend: je houdt dit jaar minder over, en dat ligt niet aan je inzet of aan het aantal uren dat je hebt gewerkt, maar puur aan de belastingregels. Veel ondernemers zien dat effect pas bij de aangifte zelf, en dan is bijsturen al te laat.
Waarom het kabinet de aftrek blijft afbouwen
De versnelde afbouw is geen toeval. Sinds 2022 werkt de overheid bewust aan het verkleinen van het belastingvoordeel dat zelfstandigen hebben ten opzichte van werknemers in loondienst. De achterliggende gedachte: bij hetzelfde inkomen betaalt een zzp'er nog altijd minder belasting dan iemand met een arbeidscontract, en dat verschil moet kleiner worden. Volgens het ministerie van Financiën loopt dat verschil met de dga-belasting in box 2 zelfs op tot ruim 11 procentpunt.
Vanuit de belangenbehartiging klinkt kritiek op dat uitgangspunt. Zelfstandigen zijn geen werknemersvariant, is het argument, maar ondernemers met eigen risico's, en dat rechtvaardigt een ander fiscaal regime. Die discussie is nog niet beslecht, maar de cijfers voor 2026 liggen inmiddels wel vast. Voor de actuele tarieven en aftrekposten kun je terecht op de belastingpagina van de KVK.
Andere aftrekposten die nu belangrijker worden
Nu de zelfstandigenaftrek kleiner wordt, lonen andere regelingen des te meer om scherp op te letten. De kleinschaligheidsinvesteringsaftrek (KIA) geldt zodra je in 2026 meer dan 2900 euro investeert, met een minimum van 450 euro per bedrijfsmiddel. Investeer je in energiebesparende apparatuur voor minimaal 2500 euro, dan komt daar de energie-investeringsaftrek (EIA) bovenop. Beide regelingen tellen los van de zelfstandigenaftrek en kunnen samen een flink deel van het verlies compenseren, mits je ze op tijd inplant.
Ook de mkb-winstvrijstelling blijft overeind, dit jaar op 12,7 procent van je winst na aftrek van de ondernemersaftrek. Deze vrijstelling werkt automatisch, maar het is goed om te weten dat hij nu relatief zwaarder meetelt in je totale belastingvoordeel dan een paar jaar geleden. Wie personeel inhuurt om pieken op te vangen, doet er goed aan ook de regels rond schijnzelfstandigheid in de gaten te houden. Lees daarover ons artikel over het inhuren van zzp'ers.
Dit is wat je nu al kunt regelen
Wachten tot de aangifte in 2027 is de duurste optie. Reken nu al uit wat je winst dit jaar ongeveer wordt en zet daar het nieuwe bedrag van 1200 euro tegenover, zodat je niet voor verrassingen komt te staan. Reserveer structureel een percentage van elke factuur voor de belastingaanslag, in plaats van pas in het laatste kwartaal te kijken wat er nog moet gebeuren. Overweeg ook of een investering die je toch al plande, dit jaar past binnen de KIA-drempel, want dat voordeel loop je anders mis.
Voor beginnende ondernemers die dit soort administratie nog moeten opzetten, hebben we praktische stappen op een rij gezet in onze boekhoudingstips voor starters. En let ook op andere verplichtingen die eraan komen: zo raken steeds meer zzp'ers en mkb'ers voorbereid op e-facturatie, waarover je meer leest in dit artikel over de verplichte e-facturatie. De zelfstandigenaftrek daalt door tot 900 euro in 2027, dus wie nu zijn administratie op orde brengt, voorkomt dat hij daar volgend jaar weer voor staat.